POP HABER Popüler Haber Sitesi
Geleceğin İçinden Gelen Karanlık Bir Bilimkurgu
Bilimkurgu türünün en etkileyici taraflarından biri, geleceği yalnızca uçan arabalar, gelişmiş robotlar veya uzay yolculukları üzerinden anlatmak zorunda olmamasıdır. Bazen geleceğin en büyük tehdidi, bugünün teknolojilerinin birkaç adım daha ileri götürülmesiyle ortaya çıkabilir. The Peripheral, tam olarak bu düşünceden hareket eden, teknoloji, alternatif gerçeklik, zaman, bilinç ve insan iradesi gibi konuları bir araya getiren iddialı bir bilimkurgu dizisi.
William Gibson’ın 2014 yılında yayımlanan aynı adlı romanından uyarlanan The Peripheral, televizyon için Scott B. Smith tarafından geliştirildi. Yapımın arkasında Westworld ile tanınan Jonathan Nolan ve Lisa Joy gibi önemli isimlerin bulunması, dizinin yayın öncesinde büyük ilgi görmesinin başlıca nedenlerinden biriydi. Athena Wickham, Steve Hoban ve Vincenzo Natali de yürütücü yapımcı kadrosunda yer aldı.
Başrolünde Chloë Grace Moretz’in bulunduğu dizi, 21 Ekim 2022’de Amazon Prime Video’da izleyiciyle buluştu. İlk sezonun ardından ikinci sezon onayı almasına rağmen proje 2023 yılında iptal edildi.
Bu The Peripheral dizi incelemesi, dizinin temel özelliklerini, oyunculuklarını, bilimkurgu yaklaşımını ve güçlü-zayıf yönlerini spoiler vermeden ele alıyor.
The Peripheral Konusu
Hikâyenin merkezinde Flynne Fisher bulunuyor.
Flynne, 2032 yılında yaşayan genç bir kadın. Amerika’nın kırsal bir bölgesinde, ekonomik açıdan pek parlak olmayan bir hayat sürüyor. Teknolojiye ve özellikle sanal gerçekliğe ilgi duyan Flynne, kardeşi Burton’ın kullandığı gelişmiş bir sistem sayesinde kendisini bambaşka bir dünyanın içinde buluyor.
Başlangıçta bunun yalnızca son derece gelişmiş bir sanal gerçeklik deneyimi olduğunu düşünüyor.
Ancak kısa süre sonra yaşadığı deneyimin bundan çok daha fazlası olduğunu fark ediyor.
Flynne’in bağlantı kurduğu dünya 2099 Londra’sı.
Buradaki insanların teknolojik kapasitesi, 2032’de yaşayan Flynne’in hayal bile edemeyeceği kadar gelişmiş.
Fakat bu gelecek yalnızca teknolojik açıdan gelişmiş bir dünya değil.
Aynı zamanda son derece karanlık, tehlikeli ve siyasi çatışmalarla dolu.
Flynne, gelecekle bağlantı kurdukça hem kendi dünyasının hem de gelecekteki toplumun tehlikeli güç mücadelelerinin içine çekiliyor.
Bu noktadan sonra The Peripheral, klasik bir sanal gerçeklik hikâyesinden çıkarak gelecek, alternatif zaman çizgileri ve insanlığın teknolojiyi nasıl kullandığı üzerine kurulu bir gerilime dönüşüyor.
6
William Gibson’ın Dünyasını Ekrana Taşımak
The Peripheral’in en önemli avantajlarından biri, bilimkurgu edebiyatının önemli isimlerinden William Gibson tarafından yaratılmış bir dünyadan beslenmesi.
Gibson, siberpunk türünün gelişiminde büyük etkisi bulunan yazarlardan biri.
The Peripheral romanı da teknoloji ile toplum arasındaki ilişkiyi merkeze alıyor.
Televizyon uyarlaması, kaynak materyalin temel fikrini korurken hikâyeyi görsel bir dünyaya dönüştürüyor.
Özellikle iki farklı zaman diliminin karşılaştırılması dizinin en başarılı taraflarından biri.
2032’nin daha tanıdık, ekonomik olarak sıkıntılı ve teknolojik açıdan sınırlı dünyası ile 2099’un son derece gelişmiş ancak aynı zamanda karanlık toplumu arasında güçlü bir kontrast bulunuyor.
Bu karşıtlık sayesinde dizi izleyiciye önemli bir soru yöneltiyor:
Teknolojik olarak gelişmek gerçekten daha iyi bir geleceğe sahip olmak anlamına gelir mi?
Flynne Fisher: Geleceğe Açılan Kapı
Chloë Grace Moretz, Flynne Fisher karakterini canlandırıyor.
Moretz’in performansı dizinin en önemli unsurlarından biri.
Flynne başlangıçta büyük olayların ortasında kalabilecek klasik bir kahraman gibi görünmüyor.
Ancak zekâsı, merakı ve zor durumlarda karar verebilme yeteneği onu giderek daha önemli bir karakter hâline getiriyor.
Flynne’in en güçlü tarafı, geleceğin karmaşık dünyasına tamamen yabancı olmasına rağmen hızlı biçimde uyum sağlamaya çalışması.
İzleyici de geleceği büyük ölçüde onun gözlerinden keşfediyor.
Bu tercih oldukça başarılı.
Çünkü 2099 dünyasının bütün kurallarının en baştan açıklanması yerine, Flynne’in yaşadığı şaşkınlık ve belirsizlik üzerinden izleyici de bu dünyanın kurallarını öğreniyor.
Burton Fisher ve Kardeşlik İlişkisi
Jack Reynor, Flynne’in kardeşi Burton Fisher karakterinde.
Burton eski bir deniz piyadesi ve teknolojik gelişmelere oldukça meraklı.
Flynne ile Burton arasındaki kardeşlik ilişkisi, dizinin duygusal altyapısının önemli parçalarından biri.
İkisi birbirlerini korumaya çalışan, ancak aynı zamanda farklı karakterlere sahip kardeşler.
Burton’ın geçmiş deneyimleri, Flynne’in içinde bulunduğu tehlikeler karşısında önemli bir avantaj sağlıyor.
Bu nedenle The Peripheral’in hikâyesi yalnızca gelecek teknolojileri üzerine kurulmuyor.
Aile bağları da olayların merkezinde yer alıyor.
Gary Carr ve Wilf Netherton
Gary Carr, 2099 dünyasının önemli karakterlerinden Wilf Netherton rolünde.
Wilf, Flynne’in gelecekte bağlantı kurduğu dünyanın karmaşık yapısını anlamasında önemli bir rol oynuyor.
Karakter, modern ve sofistike geleceğin aslında ne kadar karmaşık olduğunu gösteren figürlerden biri.
Wilf’in Flynne ile ilişkisi, iki farklı zaman dilimi arasındaki bağlantının dramatik tarafını güçlendiriyor.
Gary Carr’ın performansı özellikle karakterin gizemli ve kontrollü yapısını yansıtması açısından başarılı.
2032 ve 2099 Karşılaştırması
The Peripheral’in en güçlü özelliklerinden biri iki farklı zaman dilimini aynı hikâyede kullanması.
2032’deki dünya daha tanıdık.
Ekonomik sorunlar, işsizlik, küçük yerleşim yerleri ve teknolojinin gündelik hayat üzerindeki etkileri günümüz dünyasına oldukça yakın.
2099 ise çok daha farklı.
İnsanlar gelişmiş teknolojiler sayesinde fiziksel çevrelerini değiştirebiliyor.
Gelişmiş tıp, yapay zekâ, robotik sistemler ve sanal bağlantılar günlük hayatın bir parçası.
Ancak bu gelişmişlik toplumun daha huzurlu olduğu anlamına gelmiyor.
Tam tersine, gelecekte teknoloji yeni güç mücadelelerinin araçlarından biri hâline geliyor.
Bu nedenle dizinin en başarılı fikirlerinden biri şu:
Teknoloji insanlığın sorunlarını ortadan kaldırmak yerine bazen onları daha karmaşık hâle getirebilir.
Sanal Gerçeklikten Daha Fazlası
The Peripheral’i yalnızca bir sanal gerçeklik dizisi olarak değerlendirmek büyük bir hata olur.
Dizinin merkezindeki teknoloji, izleyicinin ilk etapta düşündüğünden çok daha karmaşık.
Flynne’in gelecekle bağlantısı, gerçeklik algısını sürekli sorgulamasına neden oluyor.
Burada “gerçek” ile “sanal” arasındaki sınır giderek bulanıklaşıyor.
Bu yaklaşım bilimkurgu türünün klasik sorularından birini yeniden gündeme getiriyor:
Gerçekliği deneyimlediğimiz biçim mi belirler, yoksa gerçekliğin kendisi mi?
Dizi bu soruya kolay cevaplar vermek yerine belirsizliği hikâyenin önemli bir parçası olarak kullanıyor.
Teknoloji ve İnsan İlişkisi
The Peripheral’in merkezindeki temel temalardan biri teknoloji.
Ancak dizi teknolojiyi yalnızca geleceğin eğlenceli araçları olarak göstermiyor.
Teknolojinin insanların davranışlarını nasıl değiştirdiğini ve güç ilişkilerini nasıl yeniden şekillendirdiğini inceliyor.
Yapay zekâ, sanal gerçeklik, biyoteknoloji ve gelişmiş robotik sistemler hikâyenin önemli parçaları.
Bunların her biri insan hayatını kolaylaştırma potansiyeline sahip.
Fakat aynı teknolojiler kötü amaçlarla kullanıldığında son derece tehlikeli olabilir.
Bu nedenle dizi teknolojiyi ne tamamen olumlu ne de tamamen olumsuz gösteriyor.
Asıl mesele teknolojinin kendisinden çok onu kimin kontrol ettiği.
Geleceğin Karanlık Yüzü
The Peripheral’in 2099 dünyası ilk bakışta büyüleyici.
Gelişmiş teknoloji, görkemli şehirler ve insanların sahip olduğu olağanüstü imkânlar izleyicinin ilgisini çekiyor.
Ancak bu dünyanın altında ciddi bir karanlık var.
Toplumsal eşitsizlik, siyasi güç mücadeleleri ve geçmişte yaşanan büyük olayların sonuçları geleceği şekillendiriyor.
Bu durum diziyi distopya ile bilimkurgu arasında bir noktaya taşıyor.
Teknolojik gelişme ile toplumsal gelişmenin aynı şey olmadığını açıkça ortaya koyuyor.
Cherise Nuland ve Güç Mücadelesi
T’Nia Miller, Cherise Nuland karakterini canlandırıyor.
Cherise, gelecekteki güç dengelerinin önemli isimlerinden biri.
Karakter üzerinden teknolojiye sahip olanlarla bu teknolojiyi kontrol etmek isteyenler arasındaki çatışma anlatılıyor.
Cherise’in hikâyeye dahil olmasıyla geleceğin siyasi yapısının ne kadar acımasız olabileceği daha belirgin hâle geliyor.
Miller, karakterin otoriter ve mesafeli yapısını etkili biçimde yansıtıyor.
Lev Zubov
JJ Feild tarafından canlandırılan Lev Zubov, dizinin önemli karakterlerinden biri.
Zubov, geleceğin elit kesimini temsil ediyor.
Karakterin sahip olduğu güç ve kaynaklar, 2099 dünyasındaki sınıfsal farklılıkları ortaya koyuyor.
Zubov’un çevresindeki insanlar ve Flynne ile kurduğu bağlantı, hikâyenin daha büyük siyasi ve ekonomik boyut kazanmasına yardımcı oluyor.
Conner Penske
Eli Goree, Conner Penske karakterini canlandırıyor.
Conner’ın fiziksel durumu, dizinin teknoloji ve insan bedeni arasındaki ilişkiyi ele almasına olanak sağlıyor.
Karakter, gelecekte teknolojinin insan bedenini ne ölçüde değiştirebileceği sorusunu somutlaştırıyor.
Ancak The Peripheral burada teknolojik gelişmeyi yalnızca estetik bir unsur olarak kullanmıyor.
İnsan bedeninin teknolojik müdahalelerle değişmesi, karakterlerin kimlikleri ve psikolojileri üzerinde de etkili oluyor.
Aelita West
Charlotte Riley, hikâyenin önemli karakterlerinden Aelita West’i canlandırıyor.
Aelita’nın Flynne’in gelecekle bağlantısında önemli bir yere sahip olması, olayların arka planındaki gizemi güçlendiriyor.
Karakter hakkında çok fazla bilgi vermek dizinin gizemini bozabileceği için ayrıntıya girmemek daha doğru.
Ancak Aelita’nın hikâyedeki rolünün, 2032 ile 2099 arasındaki bağlantının anlaşılması açısından önemli olduğunu söylemek mümkün.
Görsel Tasarım
The Peripheral’in en başarılı taraflarından biri kesinlikle görsel tasarımı.
Özellikle 2099 Londra’sı oldukça etkileyici.
Geleceğin mimarisi, gelişmiş ulaşım sistemleri, teknolojik arayüzler ve şehir tasarımı dizinin atmosferini güçlendiriyor.
Buna karşılık 2032’deki küçük yerleşim yerleri daha sade ve gerçekçi bir görünüme sahip.
Bu iki farklı estetik anlayış, iki zaman dilimi arasındaki farkı görsel olarak da ortaya koyuyor.
Dizinin yaklaşık 175 milyon dolarlık ilk sezon bütçesi, ekrandaki prodüksiyon kalitesinde kendisini hissettiriyor.
Özellikle bilimkurgu dünyasının yaratılmasında görsel efektlerin büyük rol oynadığı görülüyor.
Yönetmenlik ve Atmosfer
Pilot bölümün yönetmenliğini Vincenzo Natali üstleniyor.
Natali’nin bilimkurgu ve gerilim türündeki deneyimi, dizinin atmosferine olumlu katkı sağlıyor.
The Peripheral’in genel yönetmenlik anlayışı, aksiyondan ziyade gizem ve dünya kurulumuna önem veriyor.
Bu nedenle dizinin ilk bölümleri izleyiciyi olayların içine hızlıca atmak yerine dünyanın kurallarını yavaş yavaş açıklıyor.
Bu tercih bazı izleyiciler için avantaj, bazıları içinse dezavantaj olabilir.
The Peripheral’in Güçlü Yönleri
Dizinin öne çıkan özelliklerini birkaç başlık altında toplamak mümkün:
Özgün bilimkurgu fikri: Gelecek ve alternatif gerçeklik kavramlarını ilginç biçimde birleştiriyor.
William Gibson’ın dünyası: Siberpunk edebiyatının güçlü fikirlerini televizyon formatına taşıyor.
Başarılı görsellik: 2099 dünyası etkileyici bir prodüksiyon tasarımına sahip.
Chloë Grace Moretz: Flynne karakterinin gelişimini başarılı biçimde taşıyor.
İki zaman çizgisi: 2032 ve 2099 arasındaki kontrast hikâyeye derinlik kazandırıyor.
Felsefi sorular: Gerçeklik, teknoloji, özgür irade ve insan kimliği üzerine düşündürüyor.
Güçlü yan karakterler: Wilf, Burton, Lev, Cherise ve Conner gibi karakterler hikâyeyi zenginleştiriyor.
The Peripheral’in Zayıf Yönleri
Dizinin en büyük problemi, karmaşık hikâyesinin zaman zaman anlaşılmasını zorlaştırması.
William Gibson’ın romanındaki bilimkurgu kavramlarını televizyona aktarmak kolay bir görev değil.
Zaman çizgileri, teknoloji, alternatif gerçeklikler ve siyasi gruplar aynı anda devreye girdiğinde bazı izleyiciler için hikâyeyi takip etmek zorlaşabiliyor.
Bazı karakterlerin motivasyonları da ilk aşamada yeterince açık olmayabiliyor.
Dizi izleyiciden dikkat istiyor.
Arka planda söylenen bazı bilgiler daha sonraki olayların anlaşılması açısından önem taşıdığı için bölümleri dikkatli izlemek gerekiyor.
Bu durum bilimkurgu meraklıları için avantaj olabilirken daha kolay takip edilen yapımları tercih edenler için dezavantaj oluşturabilir.
The Peripheral Neden İptal Edildi?
The Peripheral’in ilk sezonu 2022’de yayımlandıktan sonra Amazon tarafından ikinci sezon için yenilendi.
Ancak 2023 yılında Hollywood’daki SAG-AFTRA ve Writers Guild of America grevlerinin uzaması nedeniyle yapımın ikinci sezonu iptal edildi.
Bu durum özellikle dizinin büyük bir hikâye kurduğu ve ilk sezonun ardından daha geniş bir anlatıya hazırlanıyor olması nedeniyle izleyiciler açısından hayal kırıklığı yarattı.
Dolayısıyla The Peripheral, planlanan hikâyesini tamamlayamadan sona eren bilimkurgu dizileri arasında yer alıyor.
The Peripheral İzlenir mi?
Eğer Westworld, Black Mirror, Altered Carbon veya William Gibson’ın siberpunk dünyasına ilgi duyuyorsanız The Peripheral kesinlikle dikkate değer.
Ancak diziyi yalnızca aksiyon beklentisiyle izlemek doğru olmayabilir.
The Peripheral daha çok gizem, teknoloji ve dünya kurulumuna dayalı bir bilimkurgu.
Dizinin temel sorularından bazıları şöyle:
Geleceği değiştirmek mümkün mü?
Teknoloji insanın gerçeklik algısını ne kadar değiştirebilir?
Bir insanın bilinci başka bir zamanda veya bedende var olabilir mi?
Gelişmiş teknoloji daha iyi bir toplum yaratır mı?
Bu sorulara verilen cevaplardan çok, dizinin bu soruları ortaya koyma biçimi önem taşıyor.
Sonuç
The Peripheral, William Gibson’ın romanından uyarlanan, teknoloji ve alternatif gelecek kavramlarını karanlık bir bilimkurgu gerilimiyle birleştiren iddialı bir dizi.
Scott B. Smith tarafından televizyona uyarlanan yapımın arkasında Jonathan Nolan ve Lisa Joy gibi Westworld deneyimine sahip isimlerin bulunması, dizinin yüksek beklentilerle karşılanmasına neden olmuştu.
Chloë Grace Moretz’in canlandırdığı Flynne Fisher, izleyiciyi 2032’den 2099’a uzanan karmaşık bir yolculuğa çıkarıyor. Gary Carr’ın Wilf Netherton’ı, Jack Reynor’ın Burton Fisher’ı, JJ Feild’in Lev Zubov’u, T’Nia Miller’ın Cherise Nuland’ı ve Eli Goree’nin Conner Penske’si hikâyenin farklı katmanlarını oluşturuyor.
Dizinin en büyük başarısı, geleceği yalnızca teknolojik gelişmeler üzerinden değerlendirmemesi.
The Peripheral, gelişmiş teknolojilerin toplumdaki güç dengelerini nasıl değiştirebileceğini sorguluyor. Aynı zamanda gerçeklik kavramını, insan bedeninin teknolojiyle değişimini ve geleceğin bugünden nasıl şekillenebileceğini tartışıyor.
Görsel açıdan etkileyici 2099 dünyası ile daha gerçekçi 2032 arasında kurulan karşıtlık, dizinin atmosferini güçlendiriyor.
Bununla birlikte karmaşık hikâyesi ve çok sayıdaki bilimkurgu kavramı herkes için kolay takip edilebilir olmayabilir. Ayrıca ikinci sezonun iptal edilmesi, dizinin kurduğu dünyanın potansiyelini tam anlamıyla kullanamamasına neden oluyor.
Yine de The Peripheral, modern bilimkurgu dizileri arasında ilginç bir yere sahip. William Gibson’ın fikirlerini merak eden, teknoloji ile toplum arasındaki ilişkiyi sorgulayan ve gizemli gelecek hikâyelerinden hoşlanan izleyiciler için özellikle dikkat çekici.
Sonuç olarak The Peripheral, yalnızca “gelecekte ne olacak?” sorusunu sormuyor.
Daha önemli bir sorunun peşine düşüyor:
Bugün geliştirdiğimiz teknolojiler, yarının dünyasını değiştirdiğinde insan olarak neye dönüşeceğiz?
Dizinin en güçlü tarafı da tam olarak bu soruyu karanlık, görsel açıdan etkileyici ve düşündürücü bir bilimkurgu dünyasının merkezine yerleştirmesi.Earth Abides Dizi İncelemesi
