POP HABER Popüler Haber Sitesi
Giorgio Bàrberi Squarotti, İtalyan edebiyat araştırmalarında önemli bir yere sahip olan akademisyen, edebiyat eleştirmeni, şair ve araştırmacıdır. Özellikle İtalyan edebiyatının farklı dönemlerini birbiriyle ilişkilendiren çalışmalarıyla tanınan Squarotti, uzun akademik yaşamı boyunca Dante, Machiavelli, Tasso, Manzoni, Pascoli ve D’Annunzio gibi önemli isimler üzerine araştırmalar gerçekleştirmiştir.
1929 yılında Torino’da doğan İtalyan edebiyatçı, meslek hayatının büyük bölümünü Torino Üniversitesi’nde geçirmiştir. Burada İtalyan edebiyatı alanında dersler vermiş, çok sayıda öğrenci yetiştirmiş ve akademik çalışmalarını sürdürmüştür. Edebiyat tarihi ve eleştirisi üzerine hazırladığı eserlerin yanında şiir kitapları da yayımlayan Squarotti, akademik kimliği ile sanatçı yönünü aynı çatı altında birleştiren isimlerden biri olmuştur.
2017 yılında yaşamını yitiren Squarotti’nin geride bıraktığı çalışmalar, İtalyan edebiyatının klasik dönemlerinden 20. yüzyıl edebiyatına kadar geniş bir alanı kapsamaktadır. Onu önemli kılan özelliklerden biri, edebî eserleri yalnızca yazıldıkları dönemin koşulları üzerinden değerlendirmemesi; metnin dili, yapısı, sembolleri ve estetik özellikleri üzerinde de ayrıntılı biçimde durmasıdır.
Giorgio Bàrberi Squarotti’nin Hayatı
Giorgio Bàrberi Squarotti, 14 Eylül 1929’da İtalya’nın Torino kentinde dünyaya geldi. Çocukluk ve gençlik yılları İtalya’nın siyasi ve kültürel açıdan büyük değişimler geçirdiği bir döneme denk geldi.
Edebiyata olan ilgisi genç yaşlarda gelişen Squarotti, üniversite eğitimini Torino Üniversitesi’nde aldı. Burada İtalyan edebiyatı üzerine çalışmalar yaptı ve dönemin önemli akademisyenlerinden Giovanni Getto’nun öğrencisi oldu.
Üniversite eğitiminin ardından akademik kariyere yönelen Squarotti, kısa süre içinde İtalyan edebiyatı araştırmalarının dikkat çeken isimlerinden biri hâline geldi.
Onun kariyerinde Torino’nun özel bir önemi vardır. Şehir, İtalya’nın güçlü entelektüel merkezlerinden biri olarak 20. yüzyılda edebiyat, felsefe, siyaset ve kültür alanlarında önemli isimleri ağırlamıştır. Squarotti de bu kültürel ortam içerisinde kendi akademik çizgisini geliştirmiştir.
Torino Üniversitesi’ndeki Akademik Kariyeri
Squarotti’nin meslek yaşamının en önemli bölümü Torino Üniversitesi ile bağlantılıdır.
İtalyan edebiyatı alanında akademik görevler üstlenen Squarotti, 1960’lı yıllardan itibaren üniversitenin önde gelen edebiyat araştırmacıları arasında yer aldı. 1967’de profesörlüğe yükseldi ve uzun yıllar boyunca İtalyan edebiyatı dersleri verdi.
1999 yılına kadar aktif profesör olarak görev yapan Squarotti, daha sonra profesör emeritus olarak akademik çalışmalarını sürdürdü.
Üniversitedeki görevi sırasında yalnızca ders vermekle kalmadı. Araştırma projelerine öncülük etti, edebiyat tarihi çalışmalarına katkı sağladı ve yeni kuşak araştırmacıların yetişmesine yardımcı oldu.
Akademik hayatının belirli dönemlerinde Fransa’daki üniversitelerde de ders veren Squarotti, İtalyan edebiyatının uluslararası akademik çevrede tanınmasına katkıda bulundu.
Giorgio Bàrberi Squarotti’nin Uzmanlık Alanı
Squarotti’nin çalışma alanı temel olarak İtalyan edebiyatı tarihi ve edebiyat eleştirisi etrafında şekillendi.
Ancak onun araştırmalarını tek bir döneme veya türe indirgemek mümkün değildir. Orta Çağ edebiyatından Rönesans’a, romantizmden 20. yüzyıl şiirine kadar uzanan geniş bir alan üzerinde çalıştı.
Dante’nin şiir dünyası, Machiavelli’nin düşüncesi, Tasso’nun edebiyatı, Manzoni’nin roman anlayışı ve Pascoli’nin sembolik şiiri gibi birbirinden farklı konular Squarotti’nin araştırmalarında yer aldı.
Bunun yanında modern İtalyan edebiyatını da yakından takip etti. Savaş sonrası dönemde ortaya çıkan edebî değişimleri, yeni anlatım biçimlerini ve şiirdeki dönüşümleri inceleyen çalışmalar hazırladı.
Bu geniş perspektif, Squarotti’nin İtalyan edebiyatını yüzyıllar boyunca devam eden bir gelenek olarak değerlendirdiğini gösterir.
Edebiyat Eleştirmenliği
Giorgio Bàrberi Squarotti’nin en önemli kimliklerinden biri edebiyat eleştirmenliğidir.
Onun eleştiri anlayışında metnin kendisi önemli bir konuma sahiptir. Bir eseri anlamak için sadece yazarın hayatını veya eserin yazıldığı tarihsel koşulları bilmenin yeterli olmadığını düşünür.
Metnin nasıl oluşturulduğu, kullanılan kelimelerin işlevi, sembollerin anlamı, anlatım biçimi ve eserin kendi içindeki ilişkileri de dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle Squarotti’nin eleştirilerinde ayrıntılı metin incelemelerine rastlanır.
Özellikle 1960’lı yıllarda İtalyan edebiyat eleştirisinde etkili olmaya başlayan yeni yöntemlerle ilgilenmiş ve Torino çevresindeki eleştiri tartışmalarına katkıda bulunmuştur.
Metin Merkezli Eleştiri Anlayışı
Squarotti’nin eleştirel yaklaşımının önemli unsurlarından biri, eserin kendi yapısına yoğunlaşmasıdır.
Bir romanı yalnızca yazarının hayatından hareketle açıklamak veya bir şiiri sadece dönemin siyasi koşullarına bağlamak ona göre yeterli değildir. Eserin kendi estetik düzeni de dikkate alınmalıdır.
Bu yaklaşım, edebiyat araştırmalarında metnin bağımsız bir sanat nesnesi olarak incelenmesini güçlendirmiştir.
Squarotti’nin Critica come struttura letteraria gibi çalışmaları, eleştirinin metnin yapısı üzerinden geliştirilmesine yönelik ilgisini ortaya koyar.
Bu açıdan onun çalışmaları, geleneksel edebiyat tarihi ile modern eleştiri yöntemleri arasında bağlantı kuran araştırmalar olarak değerlendirilebilir.
Dante Alighieri Üzerine Çalışmaları
İtalyan edebiyatının temel taşlarından biri olan Dante Alighieri, Squarotti’nin akademik ilgisinin önemli alanlarından biridir.
Dante’nin eserleri, yalnızca şiirsel özellikleri açısından değil, Orta Çağ düşüncesi, din, felsefe, siyaset ve insan anlayışı bakımından da son derece kapsamlıdır.
Squarotti, Dante’yi değerlendirirken onun şiirindeki sembolik yapıya ve edebî anlatımın arkasındaki düşünsel katmanlara önem vermiştir.
Dante araştırmaları aynı zamanda Squarotti’nin İtalyan edebiyatını tarihsel süreklilik içerisinde ele alma yönteminin de önemli bir örneğidir.
Machiavelli ve Rönesans Edebiyatı
Niccolò Machiavelli, Squarotti’nin çalışmalarında yer alan bir diğer önemli isimdir.
Machiavelli genellikle siyaset düşünürü kimliğiyle tanınsa da onun eserleri İtalyan edebiyatı açısından da büyük önem taşır.
Squarotti, edebiyat ile düşünce arasındaki ilişkiye duyduğu ilgi nedeniyle Machiavelli’nin eserlerini de farklı açılardan değerlendirmiştir.
Rönesans döneminin siyasi ve kültürel atmosferi, Machiavelli’nin dili ve eserlerinin yapısı üzerinden incelendiğinde, İtalyan edebiyatının yalnızca estetik bir alan olmadığı görülür.
Bu yaklaşım Squarotti’nin edebiyatı tarih, düşünce ve toplumla birlikte değerlendirme eğilimiyle uyumludur.
Alessandro Manzoni Araştırmaları
Squarotti’nin en dikkat çekici araştırma alanlarından biri Alessandro Manzonidir.
Manzoni, özellikle I Promessi Sposi adlı romanıyla İtalyan edebiyatında kalıcı bir yer edinmiştir. Ancak onun eserleri yalnızca roman türü açısından değil, tarih ve edebiyat arasındaki ilişki bakımından da önemlidir.
Squarotti’nin Manzoni üzerine yaptığı çalışmalarda bu ilişki önemli bir yer tutar.
Teorie e prove dello stile del Manzoni gibi eserlerinde Manzoni’nin üslubunu ve edebî yaklaşımını ayrıntılı biçimde ele almıştır.
Manzoni’nin tarihsel olayları kurmaca anlatıyla bir araya getirmesi, Squarotti’nin edebiyat ve tarih ilişkisine yönelik ilgisi açısından da dikkat çekici bir konudur.
Giovanni Pascoli ve Şiir Eleştirisi
Giovanni Pascoli, Squarotti’nin şiir üzerine çalışmalarında önemli bir yere sahiptir.
Pascoli’nin şiirleri semboller, doğa imgeleri, çocukluk, ölüm ve gündelik hayatın ayrıntıları gibi çeşitli temalarla örülüdür.
Squarotti, Pascoli’nin şiirlerini yalnızca biyografik bilgiler üzerinden açıklamak yerine şiirin kendi sembolik dünyasını araştırmıştır.
Simboli e strutture della poesia pascoliana adlı çalışması bu yaklaşımın önemli örneklerinden biridir.
Pascoli’nin şiirlerindeki imgelerin nasıl bir yapı oluşturduğu ve bu sembollerin şiirin genel anlamına nasıl katkı sağladığı, Squarotti’nin incelemelerinde öne çıkan konulardır.
Gabriele D’Annunzio Çalışmaları
İtalyan edebiyatının en tartışmalı ve etkili isimlerinden Gabriele D’Annunzio da Squarotti’nin araştırdığı yazarlardandır.
D’Annunzio’nun edebiyat anlayışı, estetik görüşleri ve politik kimliği onu karmaşık bir figür hâline getirir.
Squarotti’nin D’Annunzio üzerine yaptığı çalışmalar, sanat ile ideoloji arasındaki ilişkiyi anlamak açısından önemlidir.
Il gesto improbabile ve Poesia e ideologia borghese gibi eserlerinde şiir, toplum ve ideoloji arasındaki bağlantıları ele almıştır.
Bu çalışmalar, Squarotti’nin edebiyat eserlerini kendi dönemlerinin düşünsel yapısından tamamen kopuk değerlendirmediğini de gösterir.
İkinci Dünya Savaşı Sonrası İtalyan Edebiyatı
Squarotti’nin akademik çalışmalarının önemli bir bölümü 20. yüzyıl İtalyan edebiyatına ayrılmıştır.
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından İtalya büyük bir siyasi ve toplumsal dönüşüm yaşadı. Faşizm döneminin sona ermesi, Cumhuriyet’in kurulması, ekonomik değişimler ve toplumsal hareketlilik edebiyat dünyasını da etkiledi.
Squarotti, savaş sonrası dönemde ortaya çıkan yeni şiir ve roman anlayışlarını inceleyen çalışmalar gerçekleştirdi.
Poesia e narrativa del secondo Novecento, La narrativa italiana del dopoguerra ve La cultura e la poesia italiana del dopoguerra gibi kitapları bu alandaki araştırmalarının kapsamını gösterir.
Bu çalışmalar sayesinde modern İtalyan edebiyatının yalnızca estetik değil, tarihsel ve toplumsal boyutlarının da anlaşılmasına katkıda bulunmuştur.
Carlo Levi ve Modern İtalya
Squarotti’nin çağdaş edebiyat üzerine çalışmalarında Carlo Levi de önemli bir yere sahiptir.
Levi, İtalya’nın toplumsal ve siyasi meselelerini eserlerine taşıyan önemli bir yazar ve sanatçıdır.
Squarotti, Carlo Levi’nin eserlerini değerlendirirken edebiyatın toplumla ilişkisine odaklanmıştır.
L’orologio d’Italia: Carlo Levi e altri racconti, bu ilginin önemli örneklerinden biridir.
Bu tür çalışmalar, Squarotti’nin klasik edebiyatla sınırlı kalmadığını ve modern İtalya’nın kültürel meselelerini de yakından takip ettiğini göstermektedir.
Giordano Bruno’ya İlgisi
Squarotti’nin akademik çalışmalarının erken döneminde Giordano Bruno da önemli bir yer tutmuştur.
Üniversite yıllarında Bruno üzerine bir tez hazırlaması, onun edebiyat ile felsefe arasındaki ilişkiye olan ilgisinin erken yaşlarda başladığını gösterir.
Bruno’nun düşünceleri, Rönesans İtalya’sının entelektüel atmosferini anlamak açısından önemlidir.
Squarotti’nin Bruno üzerine çalışmaları, edebiyat araştırmalarının düşünce tarihiyle ne kadar iç içe olduğunu ortaya koyar.
Giorgio Bàrberi Squarotti Şair Olarak
Squarotti’nin kariyerinin önemli bir diğer yönü şairliğidir.
Bir edebiyat profesörü ve eleştirmeni olarak akademik çalışmalar yapan Squarotti, aynı zamanda kendi şiirlerini de kaleme aldı.
Şiirlerinde tarih, mitoloji, insanın varoluşu, ölüm, zaman, sanat ve kültürel hafıza gibi konulara yer verdi.
Şair kimliği, onun akademik çalışmalarından tamamen ayrı değildir. Edebî metnin yapısı ve dilin imkânları üzerine yıllarca düşünen bir eleştirmenin kendi şiirlerinde de dile özel önem vermesi dikkat çekicidir.
Squarotti’nin şiir kitapları arasında La voce roca, La declamazione onesta, Il marinaio del Mar Nero e altre poesie, Visioni e altro, Dalla bocca della balena, In un altro regno, La scena nel mondo, Le vane nevi ve I doni e la speranza bulunur.
Bu eserler, onun yalnızca akademik dünyada değil, şiir alanında da üretken olduğunu göstermektedir.
Giorgio Bàrberi Squarotti’nin Şiir Dünyası
Squarotti’nin şiirlerinde yoğun kültürel göndermeler dikkat çeker.
Tarih, mitoloji, din ve sanat gibi alanlardan beslenen şiir dili, okuyucunun metni yalnızca yüzeysel anlamıyla değerlendirmesini zorlaştırır.
Şair, bireysel deneyimleri daha geniş kültürel ve tarihsel çağrışımlarla bir araya getirir.
Bu nedenle Squarotti’nin şiirleri, onun eleştirmen kimliğiyle birlikte düşünüldüğünde daha anlamlı bir çerçeveye oturur.
Edebiyatın biçimi, dili ve sembolleri üzerine düşünen bir akademisyenin şiirlerinde de bu unsurların belirgin olması doğal bir sonuçtur.
İtalyan Edebiyatı Tarihine Katkısı
Squarotti’nin en önemli çalışmalarından biri, İtalyan edebiyatını geniş bir tarihsel çerçevede ele alan kapsamlı projelerde üstlendiği görevlerdir.
Bunlardan en dikkat çekici olanı Storia della civiltà letteraria italiana adlı çok ciltli edebiyat tarihi çalışmasıdır.
Bu tür bir proje, farklı dönemlerde yaşamış yazarların, şairlerin ve düşünürlerin eserlerini ortak bir tarihsel çerçeve içerisinde değerlendirmeyi amaçlar.
Squarotti’nin editoryal ve akademik katkısı, İtalyan edebiyatının yüzyıllar boyunca geçirdiği değişimleri daha sistemli biçimde ele alan çalışmaların ortaya çıkmasına yardımcı olmuştur.
Dil Araştırmalarına Katkısı
Squarotti’nin faaliyetleri edebiyat tarihiyle de sınırlı değildir.
Grande dizionario della lingua italiana projesinde üstlendiği yöneticilik görevi, dil araştırmaları açısından da önemlidir.
Bu kapsamlı sözlük çalışması, İtalyanca’nın kelime hazinesini ve edebî kullanımını ayrıntılı biçimde ele alan büyük projelerden biridir.
Squarotti’nin bu projede görev alması, dil ile edebiyat arasındaki ilişki konusunda sahip olduğu uzmanlığın başka bir göstergesidir.
Çünkü edebiyat eserlerinin incelenmesi, kullanılan dilin tarihsel gelişiminin anlaşılmasını da gerektirir.
Giorgio Bàrberi Squarotti’nin Önemli Eserleri
Squarotti’nin uzun kariyeri boyunca çok sayıda kitap ve araştırma yayımlaması, bibliyografyasını oldukça geniş hâle getirmiştir.
Öne çıkan çalışmalarından bazıları şunlardır:
- Astrazione e realtà
- Critica come struttura letteraria
- Teorie e prove dello stile del Manzoni
- Simboli e strutture della poesia pascoliana
- Il gesto improbabile
- Poesia e ideologia borghese
- Gli inferi e il labirinto
- Il potere della parola
- Poesia e narrativa del secondo Novecento
- La narrativa italiana del dopoguerra
- I miti e il sacro
- La voce roca
- La declamazione onesta
- Il marinaio del Mar Nero e altre poesie
Bu eserlerin bir bölümü edebiyat eleştirisine, bir bölümü edebiyat tarihine, bir bölümü ise doğrudan şiire yöneliktir.
Edebiyat Araştırmalarındaki Yeri
Giorgio Bàrberi Squarotti’nin İtalyan edebiyat araştırmalarındaki konumu, özellikle geniş çalışma alanı sayesinde dikkat çeker.
Bir yandan Dante ve Rönesans edebiyatı gibi klasik dönemleri araştırırken diğer yandan 20. yüzyılın modern şiir ve romanlarını incelemiştir.
Bu nedenle çalışmalarında geçmiş ile bugün arasında sürekli bir bağlantı bulunur.
Ayrıca eleştirmen, akademisyen ve şair kimliklerinin aynı kişide birleşmesi, onu İtalyan kültür hayatında farklı bir konuma taşımıştır.
Squarotti’nin Akademik Mirası
Squarotti’nin akademik mirası yalnızca kitaplarından oluşmaz.
Torino Üniversitesi’nde uzun yıllar ders vermesi, onun çok sayıda öğrencinin eğitiminde rol oynamasını sağladı.
Edebiyat araştırmalarına getirdiği metin merkezli yaklaşım, özellikle İtalyan edebiyatının modern eleştiri yöntemleriyle incelenmesine katkı sağladı.
Aynı zamanda büyük edebiyat tarihi ve sözlük projelerinde görev alması, akademik üretimin bireysel çalışmaların ötesine taşınmasına yardımcı oldu.
Bu nedenle Squarotti’nin mirası hem yayımladığı eserlerde hem de yetiştirdiği araştırmacılarda görülür.
Giorgio Bàrberi Squarotti Ne Zaman Öldü?
Giorgio Bàrberi Squarotti, uzun ve üretken akademik yaşamının ardından 9 Nisan 2017 tarihinde Torino’da 87 yaşında hayatını kaybetti.
Ölümüne kadar edebiyat dünyasıyla bağını koruyan Squarotti, geride çok sayıda araştırma, eleştiri kitabı, şiir ve editoryal çalışma bıraktı.
Bugün adı özellikle İtalyan edebiyat eleştirisi, modern İtalyan şiiri ve edebiyat tarihi araştırmalarıyla birlikte anılmaktadır.
Sonuç
Giorgio Bàrberi Squarotti, İtalyan edebiyatının farklı dönemlerini geniş bir perspektiften inceleyen, akademik çalışmalarıyla olduğu kadar şiirleriyle de dikkat çeken önemli bir edebiyat insanıdır.
1929 yılında Torino’da başlayan yaşamı, onu İtalyan akademisinin önemli merkezlerinden birine taşıdı. Torino Üniversitesi’nde uzun yıllar profesör olarak görev yapan Squarotti, İtalyan edebiyatının klasik ve modern dönemleri üzerine kapsamlı araştırmalar gerçekleştirdi.
Dante, Machiavelli, Manzoni, Pascoli ve D’Annunzio gibi büyük isimler üzerine yaptığı incelemeler, onun İtalyan edebiyatının tarihsel sürekliliğini anlamaya yönelik çabasını gösterir. Bunun yanında savaş sonrası İtalyan edebiyatına, modern şiire ve çağdaş yazarlara yönelik çalışmaları, araştırma alanının ne kadar geniş olduğunu ortaya koyar.
Squarotti’nin önemli özelliklerinden biri de eleştirmen ile şair kimliğini aynı kişilikte birleştirmesidir. Bir yandan edebî eserlerin yapısını, dilini ve sembollerini akademik yöntemlerle incelerken diğer yandan kendi şiirlerinde edebiyatın yaratıcı yönünü deneyimlemiştir.
Onun akademik çalışmalarında metin merkezli yaklaşım önemli bir yer tutar. Bir eseri anlamak için yalnızca yazarın hayatına veya tarihsel döneme bakmanın yeterli olmadığını savunan bu yaklaşım, metnin kendi estetik ve yapısal özelliklerinin ayrıntılı biçimde incelenmesini gerekli kılar.
Bu yönleriyle Giorgio Bàrberi Squarotti, yalnızca bir üniversite profesörü olarak değil; İtalyan edebiyatının geçmişiyle modern dünyası arasında bağlantılar kuran bir araştırmacı, eleştirmen, editör ve şair olarak değerlendirilmelidir.
2017’de hayatını kaybetmiş olmasına rağmen eserleri, İtalyan edebiyatının gelişimini anlamak isteyen araştırmacılar için önemini korumaktadır. Squarotti’nin çalışmaları, edebiyatın yalnızca geçmişten kalan metinlerden ibaret olmadığını; dil, tarih, toplum, düşünce ve insan deneyimiyle sürekli etkileşim içinde gelişen canlı bir alan olduğunu göstermesi bakımından değerlidir.Alfio Caruso Kimdir?
