Arşiv

Türkiye'nin eğitim tarihinde bazı isimler yalnızca görev yaptıkları makamlarla değil, ortaya koydukları fikirlerle de kalıcı bir iz bırakmıştır. İsmail Hakkı Tonguç, bu isimlerin başında gelir. Öğretmen, eğitim yöneticisi, yazar ve eğitim düşünürü kimliklerini bir arada taşıyan Tonguç, özellikle köylerde eğitimin yaygınlaştırılması ve öğretmen yetiştirilmesi konusunda geliştirdiği projelerle tanınır.

Türkiye'nin Cumhuriyet dönemindeki eğitim ve kültür tarihinden söz edildiğinde öne çıkan isimlerden biri Hasan Âli Yücel'dir. Öğretmenlikten milletvekilliğine, eğitim yöneticiliğinden Millî Eğitim Bakanlığına uzanan kariyeri boyunca yalnızca eğitim sistemiyle ilgilenmemiş; edebiyat, felsefe, sanat, yayıncılık ve çeviri alanlarında da önemli çalışmalar yürütmüştür.

İnternetin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle birlikte sosyal medya platformları da iletişim alışkanlıklarını kökten değiştirdi. İnsanların arkadaşlarıyla iletişim kurmasından haberleri takip etmesine, fotoğraf ve video paylaşmasından işletmelerin müşterilerine ulaşmasına kadar pek çok süreç artık sosyal medya üzerinden yürütülüyor. Bu dönüşümün en önemli aktörlerinden biri ise Facebook oldu.

Kamikaze nedir? sorusu, özellikle II. Dünya Savaşı tarihi, Japonya ve Pasifik Cephesi hakkında araştırma yapanların sıkça karşılaştığı konulardan biridir. Günümüzde kamikaze kelimesi çoğunlukla Japon pilotların uçaklarını düşman hedeflerine bilerek çarptırdığı intihar saldırılarıyla ilişkilendirilse de kelimenin kökeni ve tarihsel anlamı bundan daha eskidir. “Kamikaze”, Japonca “tanrısal rüzgâr” anlamına gelir ve başlangıçta Japonya’nın Moğol istilalarından kurtulmasını sağlayan güçlü fırtınaları tanımlamak için kullanılmıştır.

Türk-İslam tarihinin en önemli siyasi yapılanmalarından biri olan Selçuklu Devleti, Orta Asya’dan başlayarak İran, Irak, Suriye, Anadolu ve çevresinde geniş bir coğrafyada etkili olmuştur. Selçuklular, yalnızca güçlü bir siyasi yapı kurmakla kalmamış; İslam dünyasının siyasi dengelerini değiştirmiş, Bizans İmparatorluğu ile mücadele etmiş, bilim ve eğitim kurumlarının gelişmesine katkı sağlamış ve Anadolu’nun Türkleşmesi sürecinde önemli bir rol üstlenmiştir.

Büyük Selçuklu Devleti, 11. yüzyılda Orta Asya’dan İran, Irak, Kafkasya, Suriye ve Anadolu’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada hüküm süren, Türk-İslam tarihinin en önemli devletlerinden biridir. Oğuz Türklerinin Kınık boyuna mensup Selçuklu hanedanı tarafından kurulan devlet, özellikle Tuğrul Bey, Alp Arslan, I. Melikşah ve Sultan Sencer dönemlerinde büyük bir siyasi ve askerî güç haline gelmiştir.

I. Melikşah, Büyük Selçuklu Devleti’nin en güçlü hükümdarlarından biri ve Selçuklu tarihinin en önemli hükümdarlarından biridir. 1072 yılında tahta çıkan Melikşah, yaklaşık yirmi yıl süren hükümdarlığı boyunca devletin sınırlarını genişletmiş, merkezi otoriteyi güçlendirmiş ve Büyük Selçuklu Devleti’ni siyasi açıdan zirveye taşımıştır. Onun döneminde Selçuklu hâkimiyeti İran, Irak, Suriye, Anadolu’nun önemli bölümleri ve Orta Asya’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada etkili olmuştur.

Nizâmülmülk, Büyük Selçuklu Devleti'nin en önemli devlet adamlarından, vezirlerinden ve siyaset düşünürlerinden biridir. Asıl adı Ebû Ali Hasan bin Ali bin İshak et-Tûsî olan Nizâmülmülk, 11. yüzyılda Selçuklu Devleti'nin siyasi ve idari yapısının güçlenmesinde büyük rol oynamıştır. Uzun yıllar boyunca Sultan Alparslan ve Sultan Melikşah'ın vezirliğini yapan Nizâmülmülk, yalnızca devlet yönetimindeki başarılarıyla değil, eğitim kurumlarının gelişmesine katkıları ve kaleme aldığı Siyasetnâme adlı eseriyle de tanınır.

Nizârî İsmâilîler, İslam tarihinin özellikle Orta Çağ döneminde önemli siyasi, dini ve kültürel etkiler bırakan topluluklarından biridir. Günümüzde çoğu zaman Haşhaşîler, Hasan Sabbah ve Alamut Kalesi ile birlikte anılan Nizârî İsmâilîler, aslında yalnızca suikastlarla açıklanamayacak kadar kapsamlı bir dini ve toplumsal hareket oluşturmuştur.

Haşhaşîler, Orta Çağ İslam dünyasının en fazla merak edilen topluluklarından biridir. Özellikle Hasan Sabbah, Alamut Kalesi, siyasi suikastlar ve gizemli fedailerle ilişkilendirilen Haşhaşîler, yüzyıllar boyunca tarihçilerin, seyyahların ve edebiyatçıların ilgisini çekmiştir. Ancak bu topluluk hakkında günümüzde yaygın biçimde anlatılanların tamamı tarihsel gerçeklere dayanmaz. Haşhaşîler hakkında oluşan anlatıların önemli bir bölümü, dönemin siyasi mücadeleleriyle birlikte zaman içinde büyüyen söylencelerden meydana gelmiştir.