Pierre Bourdieu’ye göre kültürel sermaye, bireylerin toplumsal hiyerarşi içinde konumlanmasını sağlayan, parayla doğrudan ölçülmeyen ama son derece etkili bir güçtür. Üç biçimde ortaya çıkar:
- Bedenselleşmiş (Embodied)
– Konuşma tarzı
– Zevkler
– Davranış kalıpları
– Estetik duyarlılık - Nesneleşmiş (Objectified)
– Sanat eserleri
– Müzik aletleri
– Kitaplar, ödüller, koleksiyonlar - Kurumsallaşmış (Institutionalized)
– Diplomalar
– Resmî unvanlar
– Prestijli ödüller
Christopher Guest sineması tam olarak bu üç formun karikatürleştiği ama ifşa edildiği alanlarda geçer.
Guest Sineması: Kültürel Sermayenin Sahnesi
Guest filmlerindeki karakterler genellikle:
- Yüksek ekonomik sermayeye sahip değildir
- Ama kültürel sermaye üzerinden üstünlük kurmaya çalışırlar
Bu yüzden çatışma:
“Kim daha iyi?” değil
“Kim daha rafine?” sorusu etrafında döner.
Waiting for Guffman: Kurumsallaşmış Kültürel Sermaye Arzusu
Topluluk tiyatrosundaki karakterler için:
- Broadway’den gelecek bir prodüktör
- New York onayı
- “Keşfedilme” ihtimali
tam anlamıyla kurumsallaşmış kültürel sermayedir.
Bourdieu Okuması:
Kasaba halkı sanatı, sanat olduğu için değil,
merkezden onaylanırsa anlamlı olduğu için önemser.
Bu, taşranın merkeze bağımlı kültürel hiyerarşisini açığa çıkarır.
Best in Show: Nesneleşmiş Kültürel Sermaye ve Gösteri
Köpekler burada sadece hayvan değildir;
- Safkanlık belgeleri
- Pedigree sertifikaları
- Fiziksel estetik kriterler
üzerinden nesneleşmiş kültürel sermayeye dönüşürler.
Kritik Nokta:
Köpeğin kendisi değil,
onu “nasıl sunduğun” önemlidir.
Bu tam anlamıyla Bourdieu’nün distinction (ayrım) kavramının görsel karşılığıdır.
A Mighty Wind: Bedenselleşmiş Kültürel Sermaye ve Nostalji
Folk müzisyenleri:
- “Otantik” aksanlara
- Politik bilinç iddialarına
- Geçmişe ait estetik kodlara
sahiptir.
Ama bu sermaye donmuştur; yenilenmez.
Bourdieu Bağlantısı:
Bedenselleşmiş kültürel sermaye sürekli yeniden üretilmezse,
nostaljik bir fetişe dönüşür.
Guest burada kültürel saflık mitini çözer.
This Is Spinal Tap: Sahte Kültürel Sermaye
Spinal Tap üyeleri:
- Teknik terimleri kullanır
- Rock mitolojisini tekrarlar
- Büyük bir özgüven sergiler
Ama içerik boşluğu barizdir.
Sosyolojik Okuma:
Bu, sembolik sermayenin (prestij, karizma)
gerçek kültürel sermayenin yerini almasıdır.
Yani “biliyormuş gibi yapmak”, bilginin önüne geçmiştir.
For Your Consideration: Kurumsallaşmış Sermayenin Çöküşü
Oscar kampanyaları:
- Performanstan bağımsız
- Algı yönetimine dayalı
- Medya görünürlüğüyle belirlenen
bir sistem sunar.
Bourdieu Açısından:
Kurumsallaşmış kültürel sermaye,
sanatsal değeri temsil etmez;
tanınmışlığı temsil eder.
Guest burada kültür endüstrisinin iç çelişkisini açığa çıkarır.
Habitus: Guest Sinemasının Gizli Anahtarı
Bourdieu’nün habitus kavramı (bireyin içselleştirdiği sınıfsal refleksler),
Guest karakterlerinde kristal netliğindedir:
- Utangaç beden dili
- Yanlış yerde aşırı özgüven
- Sessizlikleri yanlış okuma
Karakterler başarısız olmaz;
olmaları gereken yere ait değildirler.
Ve bunu kendileri de bilmez.
Neden Bu Okuma Çok Güçlü?
Çünkü Christopher Guest:
- Kültürel sermayeyi alaya almaz
- Onun insanlar için ne kadar hayati olduğunu gösterir
Seyirci gülerken şunu fark eder:
Kültürel hiyerarşi, görünmez ama acımasızdır.
POP HABER Popüler Haber Sitesi