İnsanlar yürürken, koşarken veya birbirlerine vurduğunda düzenli sesler çıkmaya başladı. Böylece ritim kavramı ortaya çıktı. Danslar tanrılara hitap etmek için icat edildi, danslara eşlik edecek müzik.
İlk günlerde sözlerle müzik yapılırdı ve insanlar müziği yazıp kaydetmezdi.
Orta Çağ, fırtınalı ve eğlenceli bir dönemdi, ancak sıkıntılı bir kıtlık ve özellikle veba olmak üzere hastalıklarla uğraşan insanlar dönemiydi. Rahipler müziklerini Avrupa’daki manastırlarda geliştiriyorlardı. Müziklerini yazdılar ve müzik tarihinin başlangıcı oldu.

Miladi İlahiler
Müzik bir milenyum boyunca bestelendikten sonra, birisi sonunda onu kağıda yazmayı düşünmüştü. MS 600 yılında, Büyük Papa olarak bilinen ilk Papa Gregorius bir müzik sistemi yarattı ve notalara orijinal halini verdi. Bugün kullanılan notlara A, B, C ve D harflerini verdi. Daha sonra, kahverengi cüppeli birkaç adam bir araya gelerek Latince sözlerle basit ama çevik bir melodi besteledi. Bu melodiye Gregoryen İlahileri deniyordu. Bu isim Büyük Papa tarafından verilmiştir. Bu melodiyi besteleyen keşişler, kimsenin bilmediği sıradan insanlardı ve bu ilahiyi İspanya’da bir manastırda bestelediler. 1990’a gelindiğinde, bu kompozisyonun dünya çapında bir hit olacağını hayal edemediler.
İnsanlar bu ilahiyi gerçek bir ruhsal derinlikle dinlediklerinde tüm dert ve endişelerini unutmuşlardır. Gerçekten etkiliydi. Bu ilahiyi dinlediğinizde derin nefes alırsınız. Metabolizmanızın yavaşladığını hissediyorsunuz.

Guido
Guido adlı keşiş, birçok müzik icatının yanı sıra notalara bugünkü halini veren dahi bir keşişti. Guido notaları do, re, mi, fa yaptı. Tüm dünyadan opera sanatçıları ve müzik öğrencileri tarafından uygulanan standart hecelerin gamın notalarıyla birlikte söylendiği bu sisteme solfej denir. Guido ayrıca bugün kullanılan beş satırlık portrenin en basit versiyonunu geliştirerek yeni bir müzik notasyonu icat etti. Guido, klasik müzik tarihinde önemli bir yere sahiptir. Portresi hala kullanımda ve notalar dahil müziğin temellerini atan önemli bir keşiş.

Rönesans Dönemi, Guido‘nun ve keşiş dostlarının ölümünden 400 yıl sonra yeniden doğuş denen dönemdir. Bu dönemde, sanatı seven zenginlerin ve vergisiz soyluların maddi desteğiyle sanat dalları gelişti.
Rönesans döneminin en ünlü bestecilerinden biri Giovanni da Palestrina‘dır. Palestrina, Papa’nın en sevdiği besteciydi ve aynı zamanda favorisiydi. Palestrina‘nın en önemli özelliği, enstrümantal eşlik etmeden sadece vokaller için eserler yazmasıydı. Gregoryen ilahisi birlikte söylenen bir melodi iken, Palestrina farklı melodilerin söylenmesiyle bağımsız olarak bir araya gelen armoniler icat etti. Palestrina, litürjik müzikler ve farklı dini müzikler yazan harika bir besteciydi. Bu dönemde tüm besteciler dinsel sözler olmadan müziğe koyabilecekleri kelimeleri aramaya başladılar. Romalı şairlerin uzun pasajları, dini olmayan yazılar, hatta Dante’nin Cehennemi bile şarkılara dönüştürüldü.
Bu şarkılar arasında en popüler üsluba madrigal denir. Madrigal, enstrümansız söylenen en aç üç ses için yazılmış bir müzik parçasıdır. Aileler veya arkadaş grupları bir araya gelir ve madrigalleri söylerdi. Her insan farklı bir parça söylüyordu ve yanlış bir nota söylediklerinde dirsekleriyle birbirlerini dürtüyorlardı. Madrigals şarkıları söylemek çok zevkliydi, çünkü söz konusu kelime boyama denen zekice bir teknik kullanmaktı. Madriglerde çok konuşulan bir kelime kullanıldığında, besteciler bu kelime için yeni besteler yaparlardı.
Rönesans döneminin önemli bestecilerinden Monteverdi, popüler madrigallere daha fazla melodi ve enstrüman ekledi. Monteverdi, opera adı verilen müzikal dramaların yaratıcılarından biridir. Antik Yunan’ın ihtişamını yeniden yaratma çabası, rönesansın diğer birçok unsuru gibi operayı yarattı. Operada kullanılan model, ahşap rüzgar ve yaylı çalgılar eşliğinde açık hava tiyatrolarında oynanan Yunan oyunuydu. Monteverdi ve arkadaşları müziği tamamen değiştirdiler ve operayı yeniden yarattılar.
Barok Dönemi, Monteverdi ve takipçilerinin öncülük ettiği yeni bir müzik dönemi. Bu dönemde müzik daha süslü ve duygusal hale geldi. Bugün kulağa akıllıca gelen ve davranılan barok müziğin aşırı duygusal olduğu düşünülmesine şaşırmayın. Tüm o süslü melodiler çılgın müzik olarak dinlendi. Tüm farklı müzik besteleri besteciler tarafından test edildi. Besteciler, müziğin bir bölümden diğerine nasıl geçmesi gerektiğine dair tüm kuralları çiğniyorlardı.

Daha önce bahsettiğimiz kelime boyama tekniği de Rönesans döneminden barok müziğe yayılmış ve daha da gelişmiştir. Zamanla bu teknik, Barok Müziğin en temel duygusal unsurlarından biri haline geldi.
300 yıl önce genç bir müzisyen için en önemli yerler soylular çemberi, zengin bir adamın evi veya bir kiliseydi. Bugün tanıdığınız tüm bestecilerin eserleri bu yerlerde ve çevresinde. Birçok ünlü besteci, zenginlerin ev işlerini yapıyordu.
Barok Dönemi’nin en önemli bestecileri Antonio Vivaldi, George Frideric Handel ve Johann Sebastian Bach‘tır.
Müzikte barok üslubun doruk noktasına Bach ile ulaşıldı ve bu dönem Bach ile sona erdi. Ardından gelen müzik dönemi Klasik Tarz veya Klasik Dönem olarak bilinir. Klasik Müzik ve klasik dönem farklı terimlerdir ve karıştırılmamalıdır. Klasik Dönem, klasik müziği oluşturan müzikal dönemlerden sadece biridir.
Barok dönem aşırılıklarına verilen tepkilerden ortaya çıkan üslup, klasik dönemi doğurmuştur. Barok Müzik ne kadar süslü, abartılı ve duygusal ise Klasik Dönem o kadar boş, sade, muhafazakar ve kontrollüdür. Klasik dönemde sonatlar, senfoniler ve yaylı dörtlüler daha popülerdi.

Mendelssohn’un ölümüyle müzikte yeni bir dönem başlıyordu. Dönemin akılcı ve entelektüel müziği yavaş yavaş yerini duygu, duygu ve insanlarda çocuğun geliştirdiği Romantik Dönem‘e bırakacaktı. Romantik dönem bestecileri gün batımı, gök gürültüsü ve hasat zamanı gibi doğa olaylarından ilham aldılar.
Carl Maria von Weber, bu dönemin önemli bestecilerinden biriydi. Weber, kulağa çok romantik gelen birçok müzik besteledi ve özellikle bugünlerde bir yaşam tarzı olarak klasik müziğe yaptığı katkılarla anılıyor.

Pek çok açıdan Beethoven‘dan daha yenilikçi olan Hector Berlioz, romantik dönemin önemli isimleri arasında yer alıyor. Müzik tarihindeki pek çok isim kuralları değiştirmesiyle tanınır. Yine de Berlioz, kuralları hiçe saymasıyla tanınır.
Berlioz Paris’te yaşayıp çalışırken bir başka büyük besteci manşetlere taşındı. Piyano müziğinin dünyasını tek başına değiştiren Frederic Chopen (Şopen) zayıf, narin ve Polonyalı bir virtüözdü. Piyanoda neyin olabileceği veya olamayacağı konusunda herkesin fikrini değiştirdi.
Handel, Beethoven ve Berlioz, bestecilerin yanı sıra ucube olarak rapor edildi. Bu çılgınlardan biri Robert Schumann‘dı. Schumann, Alman bestecilerin en önde gelen romantiklerinden biriydi.
Romantik dönemin diğer önemli bestecileri Johannes Brahms, Paganini ve Liszt, Richard Wagner, Strauss ve Mahler‘di.
1850’ler Almanya ve Avusturya’daki önemli bestecilerin tekeli altına girdi. Dünyanın her yerinden besteciler bu ülkelere gelerek usta dahilerden dersler aldı. Ancak 19. yüzyılın sonu ilginçleşti ve bu dönemde her ülkenin bestecileri gelenekleri bir kenara bırakıp kendi ülkelerinin tatlarını müziklerine kattılar.
O dönemdeki her ülkenin kendi halk müziği vardı. Bu müzik, klasik müzik bestecilerinin müziğinden farklıydı. Bu dönemde ülkelere özgü olan bu halk müziği, klasik müzik bestelerinin temelini oluşturmaya başladı. Aniden kültürlü bir elit, eğitimsiz halkın ve köylülerin müziğini dinlemeye başladı. Böylelikle müzik ulusal bir gurur haline geldi ve bu yeni yerel etkiler kendi sınırlarının ötesinde dünyaya yayıldı. Bu dönemin bestecileri milliyetçi besteciler olarak biliniyor.

Bu yazımızda klasik müziğin tarihini kısaca açıklamaya çalıştık. Klasik Müzik Döneminin öne çıkan değerlerini özetledik. Dönemin önemli bestecileri hakkında kısa bilgiler paylaşmaya çalıştık. Elbette bu klasik müzik tarihi değil. Sandığınızdan daha fazlası var.

Yazar: İsmail DemirBebek Patlaması Film İncelemesi